سیستم اسپرینکلر و اسپری نازل ( افشانک ) چیست؟

اسپرینکلر و اسپری نازل ( افشانک ) سیستم‌های پاشش آب برای کنترل یا سرکوب آتش‌سوزی هستند که در شرایطی به‌کار می‌روند که آتش‌نشانان به دلایل مختلف، از جمله دشواری دسترسی به محل یا زمان‌بر بودن رسیدن نیروها؛ نمی‌توانند جریان آب کافی برای اطفای حریق را به‌موقع فراهم کنند. این سیستم‌ها معمولاً مطابق استاندارد (NFPA 13) طراحی می‌شوند تا سرعت گسترش حریق را کاهش داده و پیش از مداخله‌ی دستی نیروهای اطفای حریق، آن را به‌طور کامل خاموش کنند یا مانع پیشرفت آن بشوند.

انواع الگوی پاشش در اسپری نازل ( افشانک ) :

اسپری نازل‌ها بر اساس الگوی پاشش آب به چند دسته تقسیم می‌شوند. نوع «پاشش مخروطی کامل» (Full Cone) آب را به‌صورت یکنواخت و در قالب مخروطی از قطرات ریز روی سطح موردنظر توزیع می‌کند و بیشتر برای خنک‌سازی سطوح عمودی، افقی یا نامنظم به‌کار می‌رود. نوع «پاشش مخروطی تخت» (Flat Cone) یک پرده‌ی آب ایجاد می‌کند که سطح در معرض آتش را می‌پوشاند و از ورود هوا (و در نتیجه اکسیژن‌رسانی) به شعله جلوگیری می‌کند؛ این نوع نازل‌ها بسته به نیاز پروژه می‌توانند به‌صورت واژگون (Pendent)، افقی (Horizontal) یا عمودی (Vertical) نصب شوند.

متریال و ساختار اسپری نازل و اسپرینکلر :

اسپری نازل و اسپرینکلر معمولاً از جنس برنج، برنز، آلومینیوم‌برنز یا استیل ضدزنگ ساخته می‌شوند؛ انتخاب متریال / جنس بسته به شرایط محیطی (رطوبت، وجود مواد خورنده، دمای محیط) و نوع کاربرد صنعتی صورت می‌گیرد. نازل‌های برنجی معمولاً با آبکاری کروم یا نیکل پرداخت می‌شوند، در حالی که نمونه‌های استیل ضدزنگ با عملیات ویبره صیقل داده می‌شوند تا مقاومت بیشتری در برابر خوردگی و شرایط سخت صنعتی داشته باشند.

مایع داخل حباب اسپرینکلر :

در داخل حباب شیشه‌ای اسپرینکلرها، دو فاز مایع و بخار مایع به‌کار رفته است؛ در بیشتر موارد، فاز مایع از الکل تشکیل شده است. اساس عملکرد این حباب‌ها بر پایه‌ی انبساط مایع داخلی است، به‌گونه‌ای که با افزایش دما، فاز گازی داخل حباب نسبت به فاز مایع کوچک‌تر می‌شود تا سرانجام حباب بشکند و آب‌پاش فعال گردد.

روش‌های لوله‌کشی اسپرینکلر و اسپری نازل :

سیستم لوله‌کشی اسپرینکلر و اسپری نازل ( افشانک ) را می‌توان به سه روش اجرا کرد که انتخاب هر روش به فاکتورهایی مانند وضعیت ساختمان، شرایط منابع آب و محل ورود آب به ساختمان بستگی دارد: روش درختی (Tree)، روش حلقه‌ای (Looped) و روش شبکه‌ای (Gridded).

اجزای اسپرینکلر :

اسپرینکلر از چند جزء اصلی تشکیل شده است:

• قاب اسپرینکلر : ساختار و بدنه‌ی اصلی اسپرینکلر که سایر اجزای سیستم روی آن قرار می‌گیرند.
• اتصال حرارتی : معمولاً از نوع حباب شیشه‌ای یا اتصال زودگداز ساخته می‌شود و دو وظیفه‌ی تشخیص حریق و کنترل جریان آب را برعهده دارد.
• درپوش : مقدار آب خروجی از اسپرینکلر توسط روزنه‌ای به نام اوریفیس کنترل می‌شود؛ برای جلوگیری از نشت احتمالی آب، درپوشی بین روزنه و سنسور حرارتی قرار دارد که در هنگام آتش‌سوزی و افزایش دما، سنسور از بین رفته و درپوش تحت فشار آب جدا می‌شود تا آب با فشار خارج شود.