دوش و چشم شور ایمنی به نوعی از تجهیزات کمک‌های اولیه اطلاق می‌گردد که کاربرد اصلی آن زمانی است که مواد شیمیایی خطرناک، به‌ویژه مواد خورنده‌ی اسیدی یا قلیایی؛ به‌صورت مستقیم درون چشم فرد پاشیده شود یا مستقیماً با صورت یا سایر اعضای بدن او تماس پیدا کند. در چنین شرایطی، اولین اقدام لازم استفاده از آب فراوان توسط دوش و چشم شوی ایمنی برای رقیق‌سازی و شست‌وشوی سریع این مواد شیمیایی از روی بدن، صورت یا درون چشم است.

اهمیت دوش و چشم شور ایمنی در محیط کار :

هرگونه تأخیر در استفاده از این تجهیز ایمنی می‌تواند به آسیب‌های جدی، عواقب طولانی‌مدت، معلولیت دائمی یا حتی مرگ منجر شود؛ به همین دلیل، انتخاب و نصب صحیح این تجهیز در محیط‌های صنعتی پرخطر از اهمیت بالایی برخوردار است.

دوش و چشم شور ایمنی (یا دوش و چشم شوی ایمنی) در مدل‌های مختلفی طراحی و تولید می‌شود و بسته به نوع کاربرد می‌تواند به‌صورت ایستاده یا رومیزی نصب گردد. استاندارد بین‌المللی (ANSI/ISEA Z358.1-2014) حداقل الزامات نحوه‌ی استفاده، عملکرد، نصب، آزمایش، نگهداری و آموزش ایمنی برای انواع دوش و چشم شوی ایمنی را مشخص کرده است.

محل قرارگیری :

این تجهیز باید در فاصله‌ی ۱۵ تا ۳۰ متری از محل خطر نصب شود؛ موقعیت آن باید کاملاً برجسته، قابل‌رویت و بدون مانع در مسیر دسترسی باشد و با تابلوی مناسب مشخص گردد. طبق استاندارد ANSI/ISEA Z358.1-2014، مدت زمان دسترسی به این تحهیز ایمنی باید حداکثر ۱۰ ثانیه و در همان سطح (نه طبقه‌ی بالا یا پایین) باشد؛ این بازه بسته به اثرات بالقوه‌ی ماده‌ی شیمیایی ممکن است حتی کوتاه‌تر هم شود. در صورت نصب در فضای باز نیز باید از یخ‌زدگی تجهیزات آن جلوگیری شود.

حداقل استاندارد دبی و دمای آب :

بر اساس استاندارد ANSI/ISEA Z358.1-2014، بخش دوش از دوش و چشم شوی ایمنی باید حداقل دبی آبی معادل ۷۶ لیتر (۲۰ گالن آمریکایی) در دقیقه را به مدت ۱۵ دقیقه تأمین کند، و بخش چشم/صورت‌شوی آن نیز باید دبی آبی معادل ۱۱.۴ لیتر (۳ گالن آمریکایی) در دقیقه را به مدت بیش از ۱۵ دقیقه فراهم نماید؛ این بازه‌ی زمانی بسته به نوع و غلظت ماده‌ی شیمیایی می‌تواند تا ۶۰ دقیقه هم افزایش یابد. دمای آب خروجی از دوش و چشم شوی ایمنی نیز باید در محدوده‌ی ولرم (بین ۱۶ تا ۳۸ درجه‌ی سانتی‌گراد) بماند؛ دمای بالاتر خطر سوختگی و جذب پوستی مواد شیمیایی را افزایش می‌دهد و دمای پایین‌تر می‌تواند باعث شوک و اختلال در استفاده‌ی مؤثر در طول این مدت شود.

آموزش استفاده از دوش و چشم شور ایمنی :

ازآنجاکه این تجهیز در صنایعی مانند نیروگاه‌ها، پالایشگاه‌ها و پتروشیمی، فولاد، آرایشی‌بهداشتی، دارویی، باطری‌سازی، آبکاری و محیط‌های آزمایشگاهی کاربرد دارد، لازم است پرسنلی که در معرض مواد شیمیایی خطرناک قرار می‌گیرند، آموزش‌های لازم برای استفاده‌ی صحیح از دوش و چشم شوی ایمنی و محل قرارگیری آن را کسب کنند. دستورالعمل استفاده از آن نیز باید در دسترس همه‌ی کارگران و در کنار خود تجهیز نصب شده باشد.